Omwille van de 'echte' vluchteling

Soms zou je het vergeten, maar nog niet zo heel lang geleden was de VVD de partij die opkwam voor de ‘echte’ vluchteling. Althans, dat was de reden die Sophie Hermans in 2023, toen nog fractievoorzitter, gaf om juist minder vluchtelingen in Nederland op te vangen. ‘Niet omdat het moet van een aantal partijen in dit huis’, betoogde ze tijdens een debat in de Tweede Kamer. ‘Ik wil de mensen die hiernaartoe komen op een fatsoenlijke manier opvangen.’

Even later trok de VVD de stekker uit Rutte IV. De partij wilde het moeilijker maken voor erkende vluchtelingen om hun gezin naar Nederland te laten komen. Allemaal omwille van de ‘echte’ vluchteling natuurlijk. Een eis die voor met name coalitiepartner de ChristenUnie destijds te ver ging waarna het kabinet viel. Diezelfde ChristenUnie stemde onlangs ineens wel in met een langere wachttijd voor gezinshereniging. ‘Alleen door rechtvaardig te zijn, kunnen we barmhartig blijven. Dat geldt ook voor de opvang en de integratie’, aldus fractieleider Mirjam Bikker over de hardere koers die haar partij nu, drie jaar na de val van Rutte IV, over asiel voert.

De ‘echte vluchteling’ is in de Nederlandse politiek een retorisch instrument dat wordt ingezet om onbarmhartig beleid te legitimeren. Vluchtelingen zijn verworden tot nationale zondebok. Meerdere kabinetten waar de VVD en de ChristenUnie aan deelnamen bezuinigden op de opvang. Dát is de grootste oorzaak van alle problemen, bleek na onderzoek van de Algemene Rekenkamer. Daarom krijgen tienduizenden erkende vluchtelingen geen fatsoenlijke opvang in Nederland.

Er wachten daarnaast nog eens achtenveertigduizend asielzoekers op een uitspraak van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) - meer dan vijfentwintigduizend van hen wachten al langer dan vijftien maanden. Deze mensen zitten in noodopvangcentra gepropt, met alle stress die dat met zich meebrengt. De Kinderombudsman heeft er al meerdere keren op gewezen dat deze locaties ongeschikt zijn voor kinderen door een slechte hygiëne, onderbroken onderwijs, geen privacy en onveiligheid. Deze kinderen worden van locatie naar locatie gebracht. Jarenlang.

Sinds vorige week geldt het Europese asiel- en migratiepact en daardoor ook een nieuwe asielprocedure. Daarom gaat Nederland eerst de aanvragen van nieuwe asielzoekers beoordelen, en dan pas de aanvragen van die mensen die hier al heel lang zitten. Asielminister Bart van den Brink (CDA) zegt dat hij denkt dat zij binnen drie jaar (!) een oordeel krijgen. Daar is weinig fatsoenlijk of barmhartigs aan.

Maar deze groep vluchtelingen, of ze nou ‘echt’ zijn of niet, kunnen niet rekenen op enige compassie vanuit de politiek. Afgelopen week was er weer een debat over asiel in de Tweede Kamer. Het was weer dringen op radicaal-rechts. ‘Wij van DNA zijn barmhartig’, zei oud-PVV’er Gidi Markuszower over zijn nieuwe partij. Vervolgens pleitte hij voor het opzetten van ‘massale uitzettingsprogramma’s’, maar ook voor mensen die erkend vluchteling zijn, want die zijn tijdens hun vlucht door ‘veilige landen gekomen’, betoogde hij. ‘Honderdduizenden, misschien wel een miljoen asielzoekers, inmiddels statushouders, die hier in Nederland een zielig verhaal hebben opgehangen.’ Niemand ging er nog tegenin.

Ook het Tweede Kamerlid Ulyssee Ellian - geen radicaal-rechtse buitenstaander, maar lid van regeringspartij VVD – hield vast aan zijn eigen lijn: ‘de asielstroom moet naar nul’. De ‘echte’ vluchtelingen hebben inmiddels hun retorische dienst bewezen. Wat er met ze gebeurt, interesseert het grootste deel van de politiek niet meer.

Bureau van Keken is gratis te lezen, maar kan alleen blijven draaien met steun. Een donatie via deze link of een lidmaatschap via deze knop helpt direct. Leden ontvangen elke week op dinsdag een column in de mailbox.