Bureau van Keken

Bureau van Keken

16 december 2025 om 10:34

Het staatkundig geweten opereert vooral politiek

‘Het is niet langer toegestaan een dier pijn te doen of bij een dier letsel te veroorzaken, dan wel de gezondheid of het welzijn van het dier te benadelen met het doel het dier op een bepaalde manier te benadelen.’

Zo staat het er. Dit klinkt vanzelfsprekend, en dat vonden ook de Tweede Kamer en de Eerste Kamer, die het voorstel van de Partij voor de Dieren in 2021 zonder debat als hamerstuk aannamen. Ook de PVV stemde hiermee in. Biggetjes zouden niet langer worden gemutileerd door het afsnijden van hun staartjes. Kippensnavels zouden niet meer worden gekapt. Zouden, inderdaad, want drie jaar later werd die vanzelfsprekendheid door een Kamermeerderheid weer ingetrokken.

De PVV, de partij van zelfbenoemd dierenridder Dion Graus, haakte zonder al te veel inhoudelijke argumenten weer af. ‘Je moet rekening houden met wie je straks aan tafel zit bij de onderhandelingen’, verklaarde partijleider Geert Wilders voor de camera’s met een mond vol meel. En ja, hij had even met Caroline van der Plas gebeld, de leider van de BoerBurgerBeweging, zijn aanstaande coalitiepartner.

Het was 2024 en landbouwrechts had het na de verkiezingen voor het zeggen. Daarmee verdween meteen ook de bereidheid om grenzen te stellen aan wat in de bio-industrie al decennialang als normaal geldt. De SGP stond vooraan om korte metten te maken met de wens van een groeiend deel van de bevolking om op z’n minst iets minder achteloos met dierenlevens om te gaan.

U leest het goed: de Staatkundig Gereformeerde Partij. De partij die de afgelopen tijd woorden tekort kwam om schande te spreken over verruiming van de embryowet, een initiatiefwetsvoorstel van de VVD en D66 waarover vandaag, dinsdag 16 december, wordt gestemd.

Met Mirjam Bikker van de ChristenUnie schreef SGP’er Diederik van Dijk een klaagzang in De Telegraaf over de timing van deze stemming. Zo’n belangrijk onderwerp behandelen tijdens ‘een complexe formatie’, schreven zij in een ingezonden stuk. ‘Terwijl gezinnen niet weten hoe ze rond moeten komen en woningzoekenden vastlopen, wordt kostbare politieke energie gestoken in experimenteerdrift met het meest kwetsbare dat we hebben: beginnend menselijk leven’.

In een artikel vol politieke frames (‘de designerbaby waarbij oogkleur en intelligentie kan worden bepaald is dan plots geen sciencefiction meer’) verweten ze de anderen politiek te bedrijven. Het is een trucje waarmee met name de SGP verbazingwekkend makkelijk en vaak mee wegkomt. Al jarenlang staat de partij als ‘staatkundig geweten’ te boek. Maar dat is al heel lang niet meer zo. Als het ooit al zo was.

Helaas houden politieke junkies en duiders op televisie meer van mythes dan feiten, waardoor het beeld van de SGP als ‘staatkundig geweten’ hardnekkig in stand blijft. Dat geweten duikt vooral op bij onderwerpen die de partij moreel goed uitkomen.

Zo werd dit jaar de transgenderwet teruggetrokken die het makkelijker zou maken om een geslacht in een paspoort te veranderen. Het wetsvoorstel was nog niet eens behandeld door de Kamer, maar een voorstel van onder andere de SGP voorkwam dat het onderwerp überhaupt nog werd besproken in het parlement.

Maar een nieuwe Tweede Kamer waarin de verhoudingen anders liggen, heeft dat nu teruggedraaid. De wet staat weer op de agenda om besproken te worden: zoals het hoort, in een vrij debat waarna het voorstel wel of niet kan worden aangenomen.

Maar voor de SGP is dit vast een reden om te klagen over de andere partijen, die politiek bedrijven. Een vrij debat is immers in die kringen al snel verdacht als het niet over de juiste onderwerpen gaat. Want vergis je niet: de SGP ís politiek, misschien wel politieker dan de rest.

Bureau van Keken is gratis te lezen. Maar een financiële bijdrage wordt zeer gewaardeerd. U kunt mij steunen via een (kleine) directe donatie via deze link of een lidmaatschap via deze knop. Leden krijgen elke week op dinsdag een column in de mailbox.