Het jaar van de Morsige Man

Hij was nooit helemaal weggeweest, al denkt hij daar zelf heel anders over, maar 2025 was het jaar waarin de Morsige Man onuitwisbaar in de beeldbuis werd gebrand. Hij heet Rob Oudkerk, Jacques Monasch of Maurice de Hond.

En nee, hij gaat nooit meer weg. Want redacties omarmen hem, het slachtoffer, de man die zogenaamd dingen niet mag zeggen, de onbegrepen held. Godzijdank doet hij avond aan avond zijn meningenduit in het zakje om Nederland een stukje beter te maken.

Waar zouden we zijn zonder hem?

Soms leek hij na een decennialange prachtcarrière te genieten van een welverdiend pensioen. Maar na een paar weken overwinteren in de zon, begint het te knagen: hoe moet het verder met Nederland zonder zijn Jack Gelderiaanse blik op de politiek? Dus sleept hij zichzelf altruïstisch richting talkshowtafel.

Allemaal in het landsbelang.

Van alle duiders op tv is slechts 15 procent vrouw, bleek onlangs uit het Global Media Monitoring Project. Veel lager dan het wereldwijde gemiddelde van 28 procent, aldus dagblad Trouw. En aangezien Nederland verslaafd is aan meningen, en relatief weinig op heeft met minder egostrelende zaken als nieuws, verslaggeving en reportages, zien we dus vooral mannen in de krant en op tv en de radio.

Dit euvel werd vervolgens door drie mannen besproken op de radio. ‘Heel zorgelijk en schandalig’, vonden ze zelf.

Maar 2025 was niet alleen het jaar van de Morsige Man, het was ook het jaar van de doorbraak van de televisiepoliticus. De Nederlandse politici, en hun kiezers, hebben zichzelf in 2025 voorgoed in het script van een realityshow geschreven. Ze hebben daarvoor goed gekeken naar Amerika, met succes. Een jaar lang holden we van crisis naar crisis met als resultaat een kabinet dat zelfs na zijn val nog een slangenkuil bleef.

Met zo veel gedoe is het ‘moeilijk’ voor hoofdredacteur Pieter Klok van de Volkskrant om zijn journalisten in Den Haag ‘te motiveren’, zei hij op de radio. Ze zijn in een clowneske wereld veroordeeld tot ‘het beschrijven van ruzietjes’.

Voor dat laatste zijn geen journalisten meer nodig. In talkshows duiden politici wel hun eigen ruzies zonder dat ze al te veel weerwoord krijgen. Zo deed BBB-leider Caroline van der Plas uit de coalitie haar verhaal over de tweede val van het kabinet-Schoof op een vrijdagavond laat bij Café Kockelmann.

In het parlementaire debat over de val van het kabinet wilde ze geen woord meer vuil maken over die val. ‘De BBB levert’, las ze op van haar blaadje. En wie meer wilde weten moest zelf maar even bekijken wat ze erover op televisie had gezegd.

Niemand vond dat gek. Niemand meldde dat debatten in een democratie in het parlement werden gevoerd. Logisch ook: het debat is verworden tot een spiegelpaleis: in de media ruzie, roddel en achterklap, in de plenaire zaal de pose van verantwoordelijk bestuur, waardoor niemand erachter komt hoe het echt zit.

‘Je hoeft niets meer te kunnen als talkshowhost’, zei tv-recensent Angela de Jong eens toen ze erachter kwam dat Mona Keijzer een screentest deed voor de talkshow HLF8 van SBS6. Die baan kreeg Keijzer niet. Kort daarna werd ze minister namens de BBB en kan ze als televisiepoliticus sindsdien geregeld aanschuiven bij diezelfde zender om haar mening te geven over de wereld.

Maar de televisiepoliticus was niet alleen, 2025 was ook het jaar van de spindoctor. Al een tijdje werd hij door redacties geadoreerd, maar tijdens de verkiezingscampagne was hij, het is altijd een hij, niet meer van de buis te slaan. Overal mocht hij aanschuiven als ‘onafhankelijk’ expert om met zijn wichelroede voorspellingen te doen. Zijn nieuwe baan, dikwijls als lobbyist, werd doorgaans niet benoemd.

Ik ben van plan dit in 2026 wel te blijven doen. Dankzij uw steun kon ik vorig jaar 61 artikelen plaatsen hier, in mijn eigen digitale hoekje.

Bureau van Keken is gratis te lezen. Maar een financiële bijdrage wordt zeer gewaardeerd. U kunt mij steunen via een (kleine) directe donatie via deze link of een lidmaatschap via deze groene knop. Leden ontvangen elke week op dinsdag een column in de mailbox.