Electoraal opportunisme als bestuursstijl

Je zou het bijna vergeten, maar nog niet zo lang geleden vocht BBB’er Mona Keijzer om de portefeuille Asiel. Het ruziekabinet Schoof was nog geen etmaal gevallen, of de BBB, NSC en VVD gingen als vanouds een weekend lang rollebollend door de media. Dit keer over het ministerie van Asiel en Migratie dat was vrijgekomen na het vertrek van de PVV uit het kabinet.

Om deze bizarre ruzie te beslechten werd afgelopen juni het kleinste departement in Den Haag verdeeld in drie stukjes zodat iedere partij over een stukje kon heersen. Dat deden BBB, NSC en VVD uiteraard allemaal in het landsbelang. Ze wilden heus niet scoren vlak voor de verkiezingen door nieuwe wetten op hun naam te schrijven die het vluchtelingen moeilijker maakten.

Met grote haast werden twee wetsvoorstellen in elkaar geflanst die aan alle kanten rammelden. Ze zijn maar weinig realistisch, zeggen de mensen die er straks mee moeten werken. Toch nam de Tweede Kamer de plannen met stoom en kokend water aan. Grotendeels blind voor alle kritiek uit de maatschappij.

Over het strafbaar stellen van illegaliteit schreef korpschef Janny Knol van de Nationale Politie te vrezen voor de praktische uitvoerbaarheid en het effect van de wet. Kwetsbare mensen worden straks verstoken van hulp en worden daardoor nóg kwetsbaarder voor criminele netwerken, stelde ze. ‘Veel collega’s werken bij de politie om kwetsbaren te helpen, niet om ze te vangen.’

Ook de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), die zelden openbaar kritiek geeft op het beleid, had forse kanttekeningen bij de plannen. En dan vooral bij de (her)invoering van het tweestatusstelsel. Vluchtelingen die voor oorlog zijn gevlucht krijgen straks minder rechten dan vluchtelingen die om persoonlijke redenen (politieke voorkeur, geloof, geaardheid) zijn gevlucht. De IND waarschuwt voor veel meer werk en juridische procedures, zonder dat er aantoonbaar minder asielzoekers zullen komen. Precies de reden dat dit tweestatusstelsel in 2000 werd afgeschaft.

Maar met die waarschuwing deed een meerderheid in de Tweede Kamer niets.

Nu moet de Eerste Kamer zich erover buigen. Die moest nog wachten op een reparatie in de wet om de strafbaarstelling van hulp aan illegalen eruit te halen. Daarmee stemde de Tweede Kamer eind november in. De Eerste Kamer wilde eerst antwoorden op vragen, want experts, maar ook de Raad van State hebben immers forse kritiek op beide wetten.

Maar daar heeft Keijzer geen boodschap aan. Ze toonde ‘teleurstelling’ over de Senaat die niet tekende bij het kruisje. ‘Daar liggen twee wetten, die echt, echt, echt wachten op besluitvorming en instemming’, klaagde ze tijdens een van haar laatste debatten in de Tweede Kamer als demissionair minister van Asiel.

Geen woord over de slechte wetgeving die ze zelf indiende, waarbij geen seconde is stilgestaan bij de mensen die het werk moeten uitvoeren.

Ondertussen weigert Keijzer cijfers te geven over hoeveel asielzoekers elke gemeente dit jaar moet opvangen. Dit zijn cruciale cijfers die de minister moet delen om te zorgen dat er voldoende opvangplekken zijn. Volgens de wet had zij deze cijfers naar buiten moeten brengen voor 1 februari. Maar daar heeft de BBB’er geen zin in, met de gemeenteraadsverkiezingen in maart in het zicht.

Toen een verslaggever van de NOS zei dat ze zich niet aan de wet hield, zei ze hautain. ‘O, vindt u?’ 

Er is veel wat het nieuwe kabinet-Jetten de komende tijd moet doen. Maar de belangrijkste taak is: verlos Nederland van electoraal opportunisme en bestuurlijk vandalisme.

Bureau van Keken is gratis te lezen. Maar een financiële bijdrage wordt zeer gewaardeerd. U kunt mij steunen via een (kleine) directe donatie via deze link of een lidmaatschap via deze groene knop. Leden ontvangen elke week op dinsdag een column in de mailbox.