De onverschilligheid regeert

Vanmorgen, de dinsdag na Pasen, zat een stralende Henri Bontenbal op de bank bij het tv-programma Goedemorgen Nederland van WNL. De CDA-leider had de paus ontmoet en dat was ook voor een protestant zoals hij bijzonder, vertelde hij.

Hij deelde de zorgen van de paus over een onverschillige wereld. Politici moeten dus hun verantwoordelijkheid nemen, zei hij mechanisch zoals hij dat al talloze keren tijdens de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen zei. ‘Onverschilligheid’, sprak hij verder in tegeltjeswijsheden, is ‘de ziekte van deze tijd’.

Politici die dag in dag uit op televisie in talkshows luchtig keuvelen en als deskundige aan de zijlijn op de wereld reflecteren, zonder dat ze kritisch bevraagd worden over hun eigen beleid: dát is pas de ziekte van deze tijd.

De NOS bracht gisteren kloek nieuws over de arbeidsongeschiktheidspremie die al jaren door kabinetten wordt misbruikt om gaten in de rijksbegroting te dichten. Ook het kabinet-Jetten wil deze ‘spookbelasting’ nog iets hoger maken om een deel van de hoge defensie-uitgaven te financieren.

En nu komt het: niet alle onderhandelaars (van D66, de VVD en het CDA) die aan het coalitieakkoord werkten wisten waarover deze premier ging, één onderhandelaar had niet door dat de letters a en o een afkorting waren voor ‘arbeidsongeschiktheid’. Maar deze onderhandelaar tekende wel blind voor een verhoging van die premie. Over verantwoordelijkheid gesproken.

Maar Bontenbal, die zelf aan die onderhandelingstafel zat, kreeg daarover vanmorgen geen enkele vraag. De CDA-leider kreeg wel alle ruimte om Progressief Nederland (f.k.a. GroenLinks-PvdA) op hún verantwoordelijkheid te wijzen, de fractie Eerste Kamer dreigt tegen de verhoging van de AOW-leeftijd te stemmen. Bontenbal beschreef het coalitieakkoord als ‘een huis met allerlei onderdelen’. Als een maatregel wegvalt, dan komt er elders een gat. Als Progressief Nederland ‘verantwoordelijk oppositie’ wil voeren, moet er wel ‘bereidheid’ zijn om mee te denken, duidde hij.

Alleen is dat huis een bouwval. Econoom Frank Kalshoven schreef enkele weken geleden al een vernietigende column in de Volkskrant over dat coalitieakkoord. En dan met name over het dagloon waarmee uitkeringsinstantie UWV de hoogte van de uitkering bij in dit geval ziekte berekent. Deze coalitie wil daar structureel 813 miljoen euro per jaar bezuinigen door aan dat dagloon te morrelen voor ‘alle relevante uitkeringen’. Maar in een debat krabbelden D66 (‘geldt het ook voor zwangerschapsverlof?’) en het CDA (‘ook voor mensen die nu een volledige arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangen?’) terug.

Kalshoven: ‘Wat ik heel raar vind, is dat je op een achternamiddag een experimenteel minderheidscoalitieakkoord in elkaar schroeft, je dan heel hard ‘aan de slag’ gaat roepen, om er vervolgens achter te komen dat je zelf niet eens overziet wat je hebt opgeschreven en waarmee je hebt ingestemd.’

Je zou hopen dat de financiële gatenkaas van de minderheidscoalitie zelf eens onderwerp in een talkshow wordt. Maar de onverschilligheid regeert.

Bureau van Keken is gratis te lezen, maar kan alleen blijven draaien met steun. Een donatie via deze link of een lidmaatschap via deze knop helpt direct. Leden ontvangen elke week op dinsdag een column in de mailbox.