De kleren van de keizer

De belofte dat hij binnen 24 uur vrede in Oekraïne zou brengen was gewoon ‘een beetje sarcastisch bedoeld’, zei de Amerikaanse president Donald Trump afgelopen zondag. De relativering in het televisieprogramma Full Measure kwam bijna twee jaar nadat hij die belofte had gedaan. Een gebbetje, ja, over de rug van tienduizenden doden.

Politiek hoeft niet serieus te zijn, zolang het ons maar entertaint. En in de wereld van Trump komen we volop aan onze trekken. Vanuit het Oval Office in het Witte Huis, dat hij op Trumpiaanse wijze met goud heeft behangen, speelt zich dagelijks een nieuwe aflevering van zijn realityshow af. Wie weet de blonde furie te behagen? Wie wekt zijn toorn? De scènes van paaiende wereldleiders op audiëntie doen denken aan het beroemde sprookje De kleren van de keizer.  

Wereldwijd krijgen zelfbenoemde Trump-duiders er geen genoeg van om al zijn losse en vaak onsamenhangende uitspraken te analyseren.  ‘Zie je wel’, roepen ze dan zeer tevreden, ‘het gaat precies zoals ik voorspelde’. Waarbij ze vergeten dat, als je honderd voorspellingen doet, er altijd wel één uitkomt.

‘Al het geklets over de invasie van Groenland en Canada als 51ste staat, al het lawaai creëert een soort pseudo-debat’, zei oud-Tory-minister Rory Stewart in zijn populaire Britse podcast The Rest Is Politics deze week. Het leidt af en creëert volgens hem de illusie van een democratisch debat. ‘Maar ondertussen wordt het Amerikaanse congres volkomen irrelevant. De echt grote vragen over macht en geld worden buiten het podium beslist, volledig ondoorzichtig.’

Met veel spektakel sloopt de rijkste man ter wereld, Elon Musk, in opdracht van Trump het Amerikaanse overheidsapparaat. Ambtenaren? Wie wil daar nou niet van af, is een geliefd lokaas bij het electoraat. Onze eigen minister van Financiën Eelco Heinen zat onlangs bij de vrolijk rechtse omroep WNL de kettingzaag van de doldwaze Argentijnse president Javier Milei op te hemelen. Hele departementen zijn verdwenen, maar dat was volgens de VVD-bewindsman niet zo gek, want de Argentijnse overheid was 'ook wel te groot geweest'. Dat inmiddels 53 procent van de bevolking daardoor in armoede leeft, werd slechts terloops gemeld.

De schade die Musk aanricht, sijpelt langzaam binnen. Wereldwijd sterven mensen door ondervoeding en malaria omdat hulpprogramma’s plots werden stopgezet. Amerikaanse veteranen verloren hun baan. Een miljard dollar aan voedselhulp via lokale boeren voor de armste gezinnen in de Verenigde Staten is stopgezet. Het is slechts het topje van de ijsberg, we komen niet veel verder, want steeds weer wordt onze aandacht opgeslokt door bizarre acties van Trump: zo veranderde hij het Witte Huis deze week in een Tesla-showroom en voerde hij dagelijks nieuwe importheffingen in – of toch weer niet. Geen dag gaat voorbij zonder dat hij een land of persoon schoffeert.

We kijken toe en weten nauwelijks nog wat echt is. Niet Trump is de keizer uit het sprookje, maar wij zijn het keizerrijk dat op klaarlichte dag wordt beroofd.

Steun mijn werk via deze link ('ik neem mijn petje af') op de thuispagina. Je kunt een abonnement nemen, maar ook eenmalig doneren.