De gewone man als melkkoe

Eerst was er vooral de burger. Ook wel de gewone man genoemd – al heeft de VVD het liever over de hardwerkende Nederlander. Die gewone man heeft oprechte zorgen. Maar inmiddels is er ook een oprechte burger met heel gewone zorgen, zoals Caroline van der Plas van BBB hem bij het zoveelste debat over asiel in de Tweede Kamer noemde.

Er zijn maar een paar partijen die weten wat deze burger beweegt. ‘Dit land loopt volledig vast zonder sterke, stoere mannen’, zei het onafhankelijke Kamerlid Mona Keijzer toen er een debat werd aangevraagd over denkbeelden die op scholen leven (vrouwen die worden geslagen hebben het er zelf naar gemaakt, dat werk). In de gewone-mannen-wereld van Keijzer zijn het namelijk alleen moslims die vrouwen de mond snoeren.

Op rechts is het dringen in de strijd om de gewone man, en daarom wordt er bij vrijwel elke regeling van werkzaamheden een debat over asiel of migratie aangevraagd. Want de gewone man heeft maar één probleem, weten zijn fluisteraars zeker. Dus komt de woningnood door erkende vluchtelingen en zijn de personeelsproblemen in de zorg toe te schrijven aan de migrant.

Rechtse partijen roepen al decennia dat praten over migratie taboe is, terwijl dit hét dominante thema is in Den Haag. Alleen al de afgelopen twee kabinetten vielen erover, terwijl de problemen in het land op andere onderwerpen alleen maar groeiden. Neem het onderhoud van wegen en bruggen. Het geld is op, de Algemene Rekenkamer berekende dat er tot 2028 zo’n 34,5 miljard euro te weinig is, maar de politiek vindt onderhoud kennelijk niet sexy genoeg.

Alsof de gewone man geen goede wegen wil.

Diezelfde gewone man wordt geteisterd door absurd hoge boetes. Volgens het Openbaar Ministerie zijn de verkeersboetes (320 euro voor door rood rijden) al lang niet meer in verhouding met boetes voor ernstigere vergrijpen zoals mishandeling. Ook de Raad voor de Rechtspraak waarschuwde het kabinet voor de financiële problemen waarin mensen komen als ze hun boete niet in een keer kunnen betalen. Na twee aanmaningen verdubbelt het bedrag.

Toch heeft minister David van Weel van de VVD – jazeker de vroemvroem-partij – er geen enkele moeite mee de boeteste verhogen. Ze leveren de staatskas immers minstens een miljard euro op. De gewone man als melkkoe. Had een linkse partij de boetes verhoogd, dan was het land te klein geweest. De VVD zit al – het kan niet vaak genoeg worden gezegd – zestien jaar onafgebroken in de regering.

De partij bezuinigde fors op de verzorgingsstaat en liberaliseerde de woningmarkt nog verder. Ze brak Rutte IV met een nareis-op-nareis-leugen die werd verspreid door VVD-minister Dilan Yesilgöz van Veiligheid en Justitie. Uit een deze week vrijgegeven WOO-verzoek bleek dat men op het ministerie al in juli 2023, voor de val van het kabinet, wist dat er helemaal geen harde cijfers over nareis-op-nareis waren.

Niet dat daar ook maar een consequentie aan hangt. Na jaren van teflonpremier Mark Rutte (‘ik heb er geen actieve herinnering aan’) is de leugen heel normaal geworden in Den Haag. Door migratie als hoofdthema te bombarderen heeft de VVD het zuurstof uit alle andere onderwerpen gehaald. We kregen er een versplinterd rechts landschap ervoor terug met tig partijen die elkaar schuimbekkend overtoepen zodra het woord ‘asiel’ valt.

Je zou denken dat in zo’n landschap er ruimte is voor nieuwe rechtse onderwerpen. Maar nee, minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie meldde gisteren trots werk te maken van uitkeringen naar polygame huwelijken in Tunesië en Marokko. De afgelopen jaren kwam dit letterlijk twee keer voor.

Het wordt tijd dat eindelijk eens iemand voor de gewone man opkomt.

Bureau van Keken is gratis te lezen, maar kan alleen blijven draaien met steun. Een donatie via deze link helpt direct.

De komende vier weken verschijnt er geen column vanwege vakantie. Op dinsdag 4 augustus verschijnt de volgende column weer.