Braaf stemvee

Het leek zowaar een fraai staaltje politieke opoffering op de late vrijdagavond. ‘Ja, dat wordt echt een kloteweek’, zei het VVD-Kamerlid Eric van der Burg aan de stamtafel van het tv-programma Café Kockelmann.

Toch zal hij de Spreidingswet die hij als staatssecretaris zelf invoerde, net zo heldhaftig zelf weer wegstemmen. Hij is nou eenmaal lid van de VVD-fractie en die wil van die wet af. ‘En bij de VVD geldt de regel dat je alleen maar bij medisch-ethische vraagstukken, zoals abortus en euthanasie, anders mag stemmen dan de rest.’

Van der Burg zou tijdens de stemmingen ook in de file kunnen gaan staan, grapte een tafelgast. ‘Nee’, antwoordde Kockelmann beslist. ‘Dat is hem zijn eer te na.’ Pure altruïsme in tijden van politiek narcisme – de presentator was zichtbaar onder de indruk. Zelfs zo dat hij kritisch doorvragen maar even achterwege liet.

Terwijl de vragen toch echt voor het oprapen lagen. Van der Burg zei luttele seconden ervoor dat de wet naar behoren werkte. Het aantal gemeenten dat opvang aan asielzoekers bood, was met honderd gestegen afgelopen jaar. Het aantal plekken steeg van zestigduizend naar negentigduizend.  

Tweede Kamerleden zijn gekozen volksvertegenwoordigers die zonder last of ruggespraak de regering controleren. Als die regering wetten sloopt die aantoonbaar werken, dan moeten Kamerleden stoppen met meelopen en ingrijpen. Aan braaf stemvee heeft het land geen ene moer.

Maar het is ook het politieke VVD-opportunisme dat al meer dan veertien jaar door het Nederlandse parlement waait. In De Ongelooflijke Podcast van de EO (vrijwel elke aflevering weer een bindende luistertip) schetste journalist en antropoloog Joris Luyendijk een bekend, maar onthutsend, beeld van onze oud-VVD-premier Mark Rutte.

Toen Zweden, vlak na de Russische inval in Oekraïne, de bevolking ging voorbereiden op het slechtst mogelijke scenario, vond Rutte de aanschaf van een noodpakket in Nederland niet nodig. Rutte is ook de premier die jarenlang fors bezuinigde op defensie. Diezelfde Rutte roept nu, als secretaris-generaal van de NAVO, het hardst om de aanschaf van noodpakketten en heel veel meer geld voor defensie.

Nu is er niets mis met voortschrijdend inzicht, alleen verpakt Rutte dit als verwijt richting Nederland, alsof hij hier niet veertien jaar de dienst heeft uitgemaakt en zélf fors bezuinigde op defensie.

Die bestuursstijl zit diep verankerd in de VVD, waar al jarenlang nauwelijks sprake is van intern debat en waar de politieke spin heiliger is dan het inhoudelijke argument. Die spin is nu ‘volwassen’ politiek, zoals de nieuwe partijleider Dilan Yesilgöz te pas en te onpas uitdraagt.

Maar in een volwassen democratie is niet de fractiediscipline heilig, maar het gewetensvolle afwijkende geluid. Juist dat maakt politiek geloofwaardig.

Steun mijn werk via de groene knop ('ik neem mijn petje af') op de thuispagina. Je kunt een abonnement nemen, maar ook eenmalig doneren.